Leczenie kanałowe, czyli endodontyczne, pozwala zachować ząb, w którym doszło do zapalenia lub martwicy miazgi. Miazga to tkanka z nerwami i naczyniami krwionośnymi, która znajduje się wewnątrz zęba. Gdy ulegnie zakażeniu, sama się nie wyleczy, a stan zapalny może przejść na kość wokół korzenia.
Leczenie polega na usunięciu chorej miazgi, oczyszczeniu i dezynfekcji kanałów, a następnie ich szczelnym wypełnieniu. Wykonuje się je w znieczuleniu miejscowym. Na tej stronie znajdziesz informacje o objawach, przebiegu wizyt, liczbie wizyt, postępowaniu po leczeniu i o tym, jak leczenie kanałowe łączy się z leczeniem ortodontycznym.
Kiedy jest potrzebne
Część objawów jest wyraźna, ale czasem martwica miazgi przebiega bez bólu i wychodzi dopiero na zdjęciu RTG. Dlatego o potrzebie leczenia decyduje lekarz po badaniu i zdjęciu.
- silny, samoistny lub nocny ból zęba
- długo utrzymująca się nadwrażliwość na ciepło lub zimno
- ból przy nagryzaniu lub opukiwaniu zęba
- obrzęk dziąsła lub przetoka
- głęboka próchnica sięgająca miazgi
- uraz zęba lub ciemnienie korony
Diagnostyka
Przed rozpoczęciem leczenia lekarz bada ząb, sprawdza reakcję na zimno i opukiwanie oraz wykonuje zdjęcie RTG. Zdjęcie pokazuje długość i kształt korzeni oraz ewentualne zmiany w kości. Przy skomplikowanej budowie kanałów lub wątpliwościach przydatne bywa zdjęcie 3D. Na tej podstawie lekarz ocenia, czy ząb można leczyć i jakie są szanse powodzenia.
Zdarza się, że ząb jest zbyt zniszczony, pęknięty lub ma zmiany, przy których szanse na powodzenie leczenia są niewielkie. Wtedy lekarz mówi o tym otwarcie i omawia inne możliwości, w tym usunięcie zęba i późniejsze uzupełnienie braku, na przykład implantem lub mostem.
Przebieg leczenia krok po kroku
Leczenie odbywa się w znieczuleniu miejscowym, więc w trakcie zabiegu nie powinieneś czuć bólu. Przy silnym stanie zapalnym znieczulenie działa czasem słabiej i lekarz może je uzupełnić. Wizyta bywa długa, dlatego możesz poprosić o krótkie przerwy na odpoczynek dla szczęki. Jeśli boisz się leczenia, powiedz o tym na początku wizyty.
- znieczulenie miejscowe
- izolacja zęba koferdamem, czyli gumową osłoną
- usunięcie próchnicy i otwarcie komory zęba
- odnalezienie i opracowanie kanałów
- płukanie i dezynfekcja kanałów
- szczelne wypełnienie kanałów
- zdjęcie RTG kontrolne i tymczasowe lub stałe zamknięcie zęba
Koferdam chroni ząb przed śliną, a Ciebie przed połknięciem płynów do płukania. Możesz normalnie oddychać przez nos i usta.
Liczba wizyt i czas
Leczenie kanałowe zamyka się zwykle w jednej lub dwóch wizytach, z których każda trwa od godziny do dwóch. Zęby trzonowe mają więcej kanałów niż zęby przednie, więc ich leczenie trwa dłużej. Gdy stan zapalny jest nasilony, lekarz może zostawić w kanałach lek na kilka dni lub tygodni i dokończyć leczenie na kolejnej wizycie.
Jeśli ząb był wcześniej leczony kanałowo i wymaga powtórnego leczenia, liczba wizyt zwykle się zwiększa.
Po leczeniu
Przez kilka dni ząb może być tkliwy przy nagryzaniu. To częsta reakcja tkanek wokół korzenia i zwykle mija samoistnie. W tym czasie lepiej gryźć drugą stroną. Jeśli pojawi się narastający ból lub obrzęk, skontaktuj się z gabinetem.
- nie jedz, dopóki nie ustąpi znieczulenie
- nie gryź twardych pokarmów leczonym zębem do czasu ostatecznej odbudowy
- przyjdź na zdjęcie kontrolne w terminie zaleconym przez lekarza
Odbudowa zęba
Ząb po leczeniu kanałowym jest bardziej kruchy, zwłaszcza jeśli wcześniej był mocno zniszczony próchnicą. Dlatego wymaga odpowiedniej odbudowy. Przy niewielkim ubytku może wystarczyć wypełnienie, przy większym lekarz proponuje wkład koronowo-korzeniowy, onlay lub koronę. Odbudowę warto wykonać możliwie szybko po zakończeniu leczenia, bo nieszczelne tymczasowe wypełnienie może prowadzić do ponownego zakażenia.
Przy bólu przed wizytą
Jeśli ząb boli, a termin wizyty jest za kilka dni, możesz przyjmować dostępne bez recepty leki przeciwbólowe zgodnie z ulotką. Nie przykładaj ciepłych okładów do policzka, bo mogą nasilić obrzęk. Unikaj gryzienia bolącym zębem i bardzo zimnych lub gorących napojów.
Jeśli pojawi się narastający obrzęk twarzy, gorączka, trudności z otwieraniem ust lub przełykaniem, nie czekaj na planowaną wizytę. Skontaktuj się z gabinetem lub z najbliższą pomocą doraźną. Antybiotyk nie zastępuje leczenia kanałowego, a jedynie bywa jego uzupełnieniem w określonych sytuacjach.
Od czego zależy koszt
Na koszt wpływa rodzaj zęba i liczba kanałów, ich kształt i drożność, a także to, czy jest to pierwsze, czy powtórne leczenie. Znaczenie ma też liczba wizyt, potrzeba zdjęć oraz rodzaj odbudowy po leczeniu. Wycenę lekarz przedstawia po badaniu i zdjęciu RTG.
Leczenie kanałowe a aparat
Ząb prawidłowo leczony kanałowo można przesuwać aparatem ortodontycznym. Przed rozpoczęciem leczenia ortodontycznego lekarz sprawdza na zdjęciu, czy zęby po leczeniu kanałowym są w dobrym stanie i czy wokół korzeni nie ma stanu zapalnego. Jeśli ząb wymaga leczenia kanałowego w trakcie noszenia aparatu, zwykle da się je przeprowadzić bez zdejmowania aparatu, w porozumieniu z ortodontą.
